Przejdź do treści
Słownik.

kwantowy

przymiotnik [kfãnˈtɔvɨ]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Kwantowy to dotyczący kwantu albo opisujący zjawiska w skali atomowej, w której wielkości fizyczne zmieniają się skokowo, a nie w sposób ciągły.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. fiz. Związany z kwantem, czyli najmniejszą, niepodzielną porcją danej wielkości fizycznej.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. fiz. Opisujący zjawiska w skali atomowej i subatomowej, w której wielkości fizyczne przyjmują wartości skokowe, a nie ciągłe.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

Kwantowy jest przymiotnikiem specjalistycznym i poza fizyką pojawia się głównie w tekstach popularnonaukowych oraz w nazwach technologii. W mowie potocznej bywa używany przenośnie, na określenie skoku jakościowego: mówi się o kwantowym skoku w wynikach firmy. Poza kontekstem naukowym wyraz brzmi jednak książkowo i łatwo o wrażenie przesady.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przymiotnik stoi niemal zawsze przed rzeczownikiem i tworzy z nim utarte nazwy, od mechaniki kwantowej po komputer kwantowy i splątanie kwantowe. Odmienia się regularnie, jak inne przymiotniki na -owy: kwantowa, kwantowe, kwantowi, kwantowym. Przysłówek kwantowo występuje rzadko i tylko w tekstach fachowych, więc w zdaniu potocznym brzmi sztucznie.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Najczęstszy błąd polega na używaniu kwantowy jako ozdobnika o znaczeniu bardzo szybki albo bardzo nowoczesny, zwłaszcza w reklamach. Przymiotnik nie mówi o tempie ani o nowości, tylko o porcjach i o skali, w której obowiązują. Odrębna pomyłka to mówienie kwantowy o czymś, co jest jedynie bardzo małe, choć kwant oznacza porcję wielkości, a nie rozmiar.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP.

liczba pojedyncza

przypadek męskiżeńskinijaki
mianownik kwantowykwantowakwantowe
dopełniacz kwantowegokwantowejkwantowego
celownik kwantowemukwantowejkwantowemu
biernik kwantowego / kwantowykwantowąkwantowe
narzędnik kwantowymkwantowąkwantowym
miejscownik kwantowymkwantowejkwantowym
wołacz kwantowykwantowakwantowe

liczba mnoga

przypadek męskoosobowyniemęskoosobowy
mianownik kwantowikwantowe
dopełniacz kwantowychkwantowych
celownik kwantowymkwantowym
biernik kwantowychkwantowe
narzędnik kwantowymikwantowymi
miejscownik kwantowychkwantowych
wołacz kwantowikwantowe

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Antonimy klasyczny
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Podstawa to łacińskie quantum „ile, jak wiele”, nijaka forma zaimka quantus. W znaczeniu „pewna ilość, pewna suma” rzeczownik kwantum notuje już Arct (1921); sens fizyczny przyszedł wraz z mechaniką kwantową w XX wieku.
źródło M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921, otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

Pytania i odpowiedzi

Co znaczy słowo kwantowy?

Kwantowy to przymiotnik od rzeczownika kwant, czyli najmniejszej porcji, o którą można zmniejszyć daną wielkość fizyczną. W fizyce słowo opisuje zjawiska mikroskopijne, w których wartości zmieniają się skokowo, w porcjach właśnie, a nie płynnie.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Jak odmienia się kwantowy?

Odmiana idzie tu zwykłym trybem przymiotników zakończonych na -owy. Rodzaj żeński ma formy kwantowa i kwantową, nijaki kwantowe, a mianownik mnogi męskoosobowy brzmi kwantowi. Przypadki zależne dają kwantowego, kwantowemu, kwantowym oraz kwantowych i kwantowymi.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Czym różni się kwantowy od klasycznego?

W fizyce klasyczny odnosi się do opisu sprzed mechaniki kwantowej, w którym wielkości zmieniają się w sposób ciągły, a kwantowy do opisu skokowego, czyli porcjami. Poza fizyką klasyczny znaczy po prostu zwykły albo wzorcowy i wtedy nie jest przeciwieństwem kwantowego.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Skąd pochodzi słowo kwantowy?

Łacińskie quantum znaczyło ile i jak wiele, było nijaką formą zaimka quantus. W znaczeniu pewnej ilości rzeczownik kwantum podaje już słownik Arcta z 1921 roku, natomiast sens fizyczny wiąże się z mechaniką kwantową, która powstała w XX wieku.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)