Przejdź do treści
Znaczenie Słowa.

altruizm

rzeczownik, męski [alˈtrujizm]
wymowa Redakcja serwisu, transkrypcja według zasad polskiej wymowy ogólnej (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Altruizm to postawa polegająca na bezinteresownej trosce o dobro innych ludzi, nawet kosztem własnej wygody, czasu lub korzyści; jest przeciwieństwem egoizmu.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Definicje

  1. Gotowość do działania na rzecz innych bez oczekiwania nagrody, połączona z umiejętnością odłożenia własnych interesów na dalszy plan.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  2. filoz. Zasada etyczna, według której miarą słuszności czynu jest jego pożytek dla innych, a nie dla działającego.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
  3. biol. Zachowanie organizmu, które zmniejsza jego własne szanse na przeżycie lub rozród, a zwiększa szanse innych osobników.
    źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przykłady użycia

Użycie

W mowie codziennej altruizm oznacza po prostu bezinteresowną życzliwość. Mówi się tak o wolontariuszach, honorowych dawcach krwi, ludziach, którzy oddają czas i pieniądze na cudze potrzeby, i o każdym, kto pomaga, choć nic z tego nie ma. Słowo ma wyraźnie pozytywne zabarwienie, ale bywa też używane z przekąsem, gdy ktoś deklaruje szlachetne pobudki, a w rzeczywistości liczy na zysk lub rozgłos. Wtedy pada ironiczne pytanie, czy to aby na pewno czysty altruizm.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Przeciwieństwem altruizmu jest egoizm, czyli kierowanie się przede wszystkim własnym interesem. Oba słowa często występują razem, na przykład w rozważaniach, czy ludzka natura jest bardziej egoistyczna, czy altruistyczna. Altruizmu nie należy mylić z uprzejmością ani z hojnością na pokaz. Uprzejmość to dobre maniery, a altruizm zakłada realny koszt po stronie pomagającego. Bliskoznaczne są bezinteresowność, ofiarność i poświęcenie, przy czym poświęcenie podkreśla zwykle wielkość ponoszonej ofiary.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Termin wyszedł od filozofów, a dziś równie chętnie używają go psycholodzy, ekonomiści i biolodzy. W biologii ewolucyjnej altruizmem nazywa się każde zachowanie, które kosztuje osobnika, a przynosi korzyść innym, stąd pytanie, jak taka cecha mogła przetrwać dobór naturalny. Rodzinę wyrazów tworzą altruista, altruistka, przymiotnik altruistyczny i przysłówek altruistycznie. Typowe połączenia to czysty altruizm, bezinteresowny altruizm, altruizm odwzajemniony, akt altruizmu i kierować się altruizmem.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Odmiana

Pełna odmiana wygenerowana ze SGJP.

liczba pojedyncza

przypadek forma
mianownik altruizm
dopełniacz altruizmu
celownik altruizmowi
biernik altruizm
narzędnik altruizmem
miejscownik altruizmie / altruiźmie
wołacz altruizmie / altruiźmie

liczba mnoga

przypadek forma
mianownik altruizmy
dopełniacz altruizmów
celownik altruizmom
biernik altruizmy
narzędnik altruizmami
miejscownik altruizmach
wołacz altruizmy

Odmiana: SGJP / Morfeusz 2 (Z. Saloni i in.) · źródło

Kolokacje

Synonimy · Antonimy

Synonimy bezinteresowność, ofiarność, poświęcenie
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)
Antonimy egoizm, egocentryzm, samolubstwo
źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Etymologia

Wyraz przejęto z francuskiego altruisme. Skeat (1910) przypisuje to słowo Auguste'owi Comte'owi, zmarłemu w 1857 roku, i wyjaśnia, że utworzono je z greckim przyrostkiem -izm od włoskiego altrui, czyli innym, cudzym, które wywodzi się z łacińskiego alteri huic, dosłownie temu drugiemu, od alter, czyli drugi, inny. Webster (1913) również nazywa altruisme słowem Comte'a i przeciwstawia altruizm egoizmowi. U Arcta (1921) altruizm to nieegoizm, niesamolubstwo, miłość bliźniego aż do poświęceń.
źródło W. W. Skeat, An Etymological Dictionary of the English Language, 4th ed., Oxford 1910, otwórz źródło
także Webster's Revised Unabridged Dictionary, 1913, otwórz źródło
także M. Arct, Słownik wyrazów obcych, wyd. 9, Warszawa 1921, otwórz źródło

Wyrazy pokrewne

Podobne hasła

Pytania i odpowiedzi

Co znaczy słowo altruizm?

To bezinteresowna troska o innych, czyli gotowość pomagania im nawet wtedy, gdy wiąże się to z własnym kosztem, wysiłkiem lub stratą czasu. Altruizm jest przeciwieństwem egoizmu.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Kto to jest altruista?

Altruista to człowiek, który kieruje się dobrem innych bardziej niż własnym interesem. Kobieta o takiej postawie to altruistka, a jej czyny określa się jako altruistyczne.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)

Jak odmienia się altruizm?

Jak większość rzeczowników zakończonych na -izm. W liczbie pojedynczej: altruizm, altruizmu, altruizmowi, altruizm, altruizmem, altruizmie albo altruiźmie. Liczba mnoga, czyli altruizmy, altruizmów, altruizmom, pojawia się rzadko.

źródło Redakcja serwisu (źródło wewnętrzne, bez adresu zewnętrznego)